Northeastern Üniversitesi ve Kentucky Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, axolotl’larda uzuv yenilenmesinde kritik rol oynayan bir molekülü tespit etti: **Retinoik asit**. Bu molekül, vücuda nerede ve neyin yeniden büyütülmesi gerektiğini adeta “öğretiyor”.
Çalışmayı yürüten biyolog **James Monaghan**, “Hücreler bu sinyali alarak ‘dirsekteyim, o zaman el çıkarmalıyım’ ya da ‘omuzdayım, tüm kolu büyütmeliyim’ diyebiliyor,” diyor. Axolotl’un vücudunda retinoik asit, kol boyunca bir yoğunluk gradyenti şeklinde dağılıyor. Bu durum, yaralanan bölgede oluşan yenileyici hücre kümesinin nasıl “programlandığını” belirliyor.
Monaghan’a göre insan vücudunda da benzer moleküller ve hücreler bulunuyor. Ancak, insan hücreleri bu sinyalleri “yenilenme” yerine “yara izi” oluşturarak yanıtlıyor. Bir sonraki adımda ekip, bu sinyallerin hücre içi düzeyde nasıl algılandığını araştıracak.
Yeni bulgular, sadece yara izsiz iyileşme değil, kaybedilen bir parmağın veya ileride tüm elin yeniden oluşması gibi daha iddialı hedeflere de kapı aralıyor. Monaghan, “Bu tamamen imkânsız değil,” diyerek araştırmaların gelecekte nasıl bir devrim yaratabileceğine dikkat çekiyor. Çalışma, **Nature Communications** dergisinde yayımlandı.
