Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları, ABD’nin şubat ayında İran’da sivilleri hedef alan saldırılarla savaş suçu işlemiş olabileceğine dair makul gerekçeler buldu. İran Bağımsız Uluslararası Bilgi Toplama Misyonu’nun raporuna göre, Minab’daki bir ilkokula ve Lamerd’deki bir spor kompleksine düzenlenen füze saldırıları, ayrım gözetmeyen saldırılar olarak nitelendirildi.
Bu saldırılar, sivil ölümlerine ve altyapının zarar görmesine yol açtı. ABD, daha önce Lamerd’i vurmadığını savunmuş ve Minab’daki olayı incelediğini açıklamıştı. Ancak Dışişleri Bakanlığı, rapordaki bulguları itibara almadığını belirtti.
BM uzmanları ayrıca, İran makamlarının ocak ayındaki hükümet karşıtı protestoları bastırırken insanlığa karşı suç işlediğini tespit etti. Güvenlik güçlerinin 31 vilayetin tamamında benzeri görülmemiş boyutta ölümlere neden olduğu aktarıldı. İran, geçmişte sistematik insan hakları ihlali iddialarını reddetmişti.
Raporda, İran’daki sivillerin hem kendi hükümetlerinin işlediği ağır insan hakları ihlalleri ve insanlığa karşı suçlar hem de ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmalar arasında kaldığı vurgulandı. Bu durum, ülkedeki hassas durumu gözler önüne seriyor.
BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunulan raporda, çatışma sırasındaki en ölümcül iki sivil saldırısı incelendi. 28 Şubat’ta Minab’daki Şecere-i Tayyibe İlkokulu’na düzenlenen Tomahawk füzesi saldırısında 120’si çocuk olmak üzere en az 156 kişi hayatını kaybetti. Okulun askeri tesislerin yanında olduğu ancak açıkça ayırt edilebilir olduğu belirtildi.
Füzenin yalnızca ABD envanterinde bulunması, saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiğine inanmak için makul gerekçeler sunuyor. Okulun doğrudan hedef alındığı ve hasarın ikincil olmadığı vurgulandı. Benzer şekilde, Lamerd’deki spor kompleksine düzenlenen ve Hassas Vuruş Füzeleri (PrSM) ile gerçekleştirilen saldırının da ABD tarafından yapıldığına dair makul gerekçeler bulunduğu ifade edildi. ABD ordusu ise Lamerd’e saldırı düzenlemediğini savunuyor.
Her iki olayda da ABD’nin sivil kayıplarına yol açan ayrım gözetmeyen saldırılarla savaş suçu işlediğine dair makul gerekçeler bulunduğu aktarıldı. Bu bulgular, uluslararası hukukun uygulanabilirliği açısından önem taşıyor.
Raporda ayrıca, İran makamlarının protestoları bastırırken göstericilere ateş açtığı, sağlık tesislerine saldırarak yaralıları gözaltına aldığı belirtildi. On binlerce kişinin işkence, tecrit ve hukuki yardımdan yoksun bırakıldığı, en az 29 kişinin idam edildiği bilgisi verildi. BM uzmanları, İran makamlarının protestolar sırasında cinayet, hapis, işkence gibi eylemlerle insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna vardı.
