Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Hüseyin Güldal, 2024 yılı hububat alım ve satış fiyatlarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Güldal, çiftçilere ürün bedellerinin erken ödenmesi için planlama yapıldığını duyurdu. Bu yıl bereketli bir hasat dönemi öngörüldüğünü belirten Güldal, son 38 yılın en yüksek yağış aldığı dönemin yaşandığını vurguladı.
Güldal, 22 milyon 750 bin ton buğday ve 9 milyon ton arpa gibi tarihi rekolte tahminleri yapıldığını, bu rakamların dahi üzerine çıkılabileceğini belirtti. Dönüm başına 400 kilogramın altında verim beklenmediğini, ekim yapılmayan arazilerde dahi ciddi verim görüldüğünü ifade etti. Hububat alım fiyatlarının belirlenmesinde sadece geçmiş fiyatlara yüzdelik oran yansıtılmadığını, maliyet girdileri, iç ve dış piyasa fiyatları, TMO’nun regülasyon faaliyetleri, çiftçi beklentileri ve refah payının dikkate alındığını söyledi. Bu faktörler göz önüne alındığında, ton başına 3 bin 14 liralık destekleme ile birlikte yaklaşık 19 bin 514 liraya tekabül eden bir hububat alım değerinin ortaya çıktığını açıkladı.
TMO, bu yıl 2023’ten daha yüksek bir rekolte bekliyor. Bu doğrultuda 600’ün üzerinde alım noktası planlandı. Lisanslı depolar, TMO’nun kendi depoları ve kiralanan depolarla toplam 17 milyon ton depolama kapasitesi bulunuyor. İhtiyaç halinde açık saha kiralamalarıyla da depolama imkanının hazırlandığı belirtildi. TMO’ya yaklaşık 20 milyon ton civarında ürün alımı ve depolaması için hazırlık yapıldığı bilgisi verildi. Buğday için 10 milyon ton, arpa için 3 milyon ton alım öngörülüyor.
Hasadın yağışlar nedeniyle yaklaşık 20 gün geciktiğini belirten Güldal, havaların ısınmasıyla tüm bölgelerde hasadın yoğunlaşacağını söyledi. 2026 yılı hasat döneminde TMO’ya arz edilecek tüm ürünleri alabilecek hazırlıkların tamamlandığını ve randevu alan üreticilerin işlemlerinin gün içinde sonuçlandırılacağını ifade etti.
Ödeme planlamalarının yapıldığını ve üreticilerin haziran ayının ilk haftasında TMO’nun referans alım fiyatlarını kamuoyuyla paylaşacağını bildiklerini belirtti. Bu yıl ödeme takviminin 3 hafta ile 6 hafta arasında hazırlandığını ve üçüncü haftadan sonra ödemelerin başlatılmasının planlandığını duyurdu. En geç 45 gün içinde ödeme takviminin tamamlanacağını vurguladı. Türkiye’de arz güvenliğinde herhangi bir problem yaşanmayacağını, dış piyasalardaki düşük hububat fiyatları nedeniyle Türkiye’nin 4 yıldır uyguladığı yüzde 130 gümrük vergisi ile üretimi ve üreticileri koruma altına aldığını ve bu uygulamanın devam ettiğini ekledi.
Güldal, üreticilere TMO’nun açıkladığı alım fiyatlarının altında piyasaya ürün arz etmemeleri uyarısında bulundu. Bu fiyatların referans veya taban fiyat olarak kabul edilmesi gerektiğini belirten Güldal, üreticilerin bu fiyatın altında satış yapmamaları konusunda dikkatli olmalarını tavsiye etti. Üreticiyi yönlendirme ve uyarma görevinde ziraat odaları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte hareket edeceklerini sözlerine ekledi.
