Ticaret Bakanlığı’nın bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Özdenetim Kurulu, sosyal medya platformları üzerinden yapılan reklamları yakından incelemeye aldı. Özellikle “influencer” olarak bilinen sosyal medya etkileyicilerinin faaliyetlerini denetlemek amacıyla başlatılan projede önemli sonuçlar elde edildi.
Proje kapsamında yapılan analizler sonucunda influencer’ların paylaşımlarında reklam olduğunun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmemesi oranı %57’den %11’e düştü. Bu durum, tüketicilerin sosyal medya reklamlarına iddacı karşı farkındalığının arttığını gösterdi.
Reklam Özdenetim Kurulu’nun çalışmaları neticesinde tüketici şikayetleri üzerinden gelen başvurular da arttı. Uzmanlar tarafından incelenen şikayetler doğrultusunda, haksız rekabet ve mevzuata aykırılık tespit edilen influencerlara çeşitli yaptırımlar uygulandı.
2022 yılında influencerlara toplamda 39 durdurma cezası ve 11 idari para cezası verildi. Durdurma cezalarıyla mevzuata aykırı reklamların düzeltilmesi veya kaldırılması sağlandı. Aynı zamanda, influencer’ların iddacı giriş kazançları, takipçi sayıları ve paylaşımlarının etki alanı da dikkate alınarak idari para cezaları belirlendi.
Geçen yıl uygulanan idari para cezaları da yeniden değerlendirilerek artırıldı. Örneğin, bir influencer hakkında kesilen ceza tutarı 347 bin 128 liradan 2024 yılında 550 bin 59 liraya çıkarıldı.
Son 1,5 yılda toplam 6 milyon 388 bin 802 lira idari para cezası kesilen influencerlara, idda cı mevzuata aykırı reklam yapmaları nedeniyle yaptırımlar uygulandı. Sağlık beyanları, yasaklı ürün tanıtımları ve kozmetik reklamlarındaki yanıltıcı ifadeler de cezalara gerekçe olarak gösterildi.
2024 yılının ilk yarısında ise 50 sosyal medya hesabına toplamda idari yaptırım uygulandı, influencerlara yapılan denetimler ve yaptırımlar devam ediyor.
