Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü liderliğinde, 5 ülkenin işbirliğiyle, Deniz Ekosistem ve İklim Araştırmaları Merkezi tarafından geliştirilen proje ile Karadeniz’in “dijital ikizi” oluşturuldu. Bu proje, Avrupa Birliği (AB) destekli “Karadeniz’de Dirençli Ekosistemlerde Mavi Büyüme Gelişimi için Araştırma ve İnovasyon Projesi” kapsamında yürütülüyor ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından destekleniyor.
ODTÜ’nün liderliğinde geliştirilen sistem, denizlerdeki çevresel değişimlerin, iklim senaryolarının ve insan faaliyetlerinin etkilerini taklit ederek karar vericilere rehberlik edecek. Proje kapsamında oluşturulan Karadeniz’in dijital ikizi, doğanın bütünleşik sayısal modelini sunuyor. Bu model sayesinde denizlerin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini yansıtan bir yapı oluşturuluyor.
Proje, ODTÜ’nün yanı sıra 30’dan fazla ulusal ve uluslararası ortağın katkısıyla hayata geçirildi. Karadeniz’in dijital ikizi, bilimsel verileri kullanılabilir bir yapıya dönüştürerek farklı senaryoları test etme imkanı sunuyor. Ayrıca yapılan senaryolarla bölgesel kalkınmanın ekosistemle nasıl dengelenebileceği de değerlendiriliyor.
Dijital ikiz için bir araya getirilen farklı bilimsel modeller, yapay zeka teknikleriyle desteklenerek hassas karar mekanizmaları oluşturulmasını sağlıyor. Sistemin sadece bilimsel değil, aynı zamanda yönetsel bir araç olduğu ve karar vericilere ekonomik sonuçları da değerlendirme imkanı sunduğu belirtiliyor.
Proje kapsamında Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Moldova ve Ukrayna’dan 30 kurumun yer aldığı belirtiliyor. Ülkelerin kıyı önceliklerine göre özgün senaryolar geliştirilerek, çevresel verilerin yanı sıra sosyoekonomik eğilimlerin de izlenebildiği vurgulanıyor. Karadeniz’in dijital ikizi sistemi, halka açıldığında kamu kurumları, akademisyenler ve sektör temsilcilerine kendi senaryolarını oluşturma imkanı sunacak.
Proje, sadece bölgesel değil, Avrupa ölçeğinde de örnek bir sürdürülebilir deniz yönetimi modeli sunarak mavi ekonomi ve doğanın korunması için öncü bir rol üstlenecek.
